Windows 11’de WSL2 ile Docker Desktop Kullanmadan Docker Kurulumu ve Performans Ayarları

WSL2 ile “hafif” Docker fikri neden mantıklı?

Windows 11 üzerinde Docker çalıştırmanın en popüler yolu Docker Desktop. Ancak bazı senaryolarda (kurumsal lisans politikaları, kaynak tüketimi, arka planda çalışan servisler, ekstra arayüz katmanı) Docker Desktop yerine doğrudan WSL2 içinde Docker Engine kurmak daha temiz bir çözüm olabiliyor. Bu yazıda, Docker Desktop kullanmadan WSL2 üzerinde Docker’ı kuracağız; ardından performans ve disk kullanımını iyileştiren birkaç kritik ayarı yapacağız.

Ön koşullar

Gerekenler: Windows 11, yönetici yetkisi, WSL2 desteği ve bir Linux dağıtımı (Ubuntu önerilir). Windows tarafında WSL2 etkin değilse önce etkinleştirmeniz gerekir. Ayrıca BIOS/UEFI’de sanallaştırmanın açık olması, WSL2’nin stabil çalışması için önemlidir.

Adım 1: WSL2 ve Ubuntu kurulumu

PowerShell’i yönetici olarak açıp aşağıdaki komutu çalıştırın. Bu komut WSL’yi kurar ve varsayılan olarak Ubuntu’yu indirip kurabilir:

Komut: wsl --install

Kurulumdan sonra bilgisayarınızı yeniden başlatın. Ardından Ubuntu ilk açılışta kullanıcı adı/şifre oluşturmanızı ister. Mevcut WSL dağıtımlarınızı görmek için:

wsl -l -v

Burada dağıtımınızın Version 2 olduğundan emin olun. Değilse:

wsl --set-version Ubuntu 2

Adım 2: WSL2 içinde Docker Engine kurulumu

Ubuntu terminalini açın ve sistemi güncelleyin:

sudo apt update && sudo apt upgrade -y

Docker’ın resmi deposunu eklemek güncel sürüm için daha sağlıklıdır. Sırasıyla şu komutları çalıştırın:

sudo apt install -y ca-certificates curl gnupg

sudo install -m 0755 -d /etc/apt/keyrings

curl -fsSL https://download.docker.com/linux/ubuntu/gpg | sudo gpg --dearmor -o /etc/apt/keyrings/docker.gpg

sudo chmod a+r /etc/apt/keyrings/docker.gpg

echo "deb [arch=$(dpkg --print-architecture) signed-by=/etc/apt/keyrings/docker.gpg] https://download.docker.com/linux/ubuntu $(. /etc/os-release && echo $VERSION_CODENAME) stable" | sudo tee /etc/apt/sources.list.d/docker.list > /dev/null

sudo apt update

Şimdi Docker Engine ve gerekli bileşenleri kurun:

sudo apt install -y docker-ce docker-ce-cli containerd.io docker-buildx-plugin docker-compose-plugin

Adım 3: Docker’ı root’suz kullanmak (sudo derdini bitirin)

Geliştirici deneyimi açısından en önemli adım: kullanıcıyı docker grubuna eklemek. Böylece her komutta sudo yazmanız gerekmez.

sudo usermod -aG docker $USER

Değişikliğin uygulanması için Ubuntu oturumunu kapatıp açın ya da şu komutla kabuğu yenileyin:

newgrp docker

Docker’ın çalıştığını doğrulamak için:

docker run --rm hello-world

Adım 4: WSL2’de Docker servisini otomatik başlatma

WSL, klasik Linux gibi her zaman systemd ile açılmayabilir. Windows 11 ve güncel WSL sürümlerinde systemd desteği var. Etkinleştirerek Docker’ın açılışta başlamasını sağlayabilirsiniz.

WSL içinde /etc/wsl.conf dosyasını düzenleyin:

sudo nano /etc/wsl.conf

İçerik şu şekilde olsun:

[boot] systemd=true

Ardından Windows tarafında WSL’yi yeniden başlatın:

wsl --shutdown

Ubuntu’yu tekrar açınca Docker servisini başlatıp kalıcı hale getirebilirsiniz:

sudo systemctl enable --now docker

Adım 5: Performans için kritik ayar: proje dosyalarını nereye koymalısınız?

WSL2’de en sık yapılan hata, proje klasörünü /mnt/c gibi Windows dosya sistemi altında tutup Docker build ve bind mount işlemlerini burada yapmak. Bu kullanım çalışır ama dosya erişimi katmanı nedeniyle özellikle Node.js, PHP, Python gibi çok sayıda küçük dosya okuyan projelerde performans düşebilir.

Öneri: Kodunuzu WSL2 Linux dosya sistemi içinde (ör. /home/kullanici/proje) tutun. Windows’tan erişmek için de Dosya Gezgini’ne \\wsl$ yazarak Ubuntu dizinlerine ulaşabilirsiniz. Bu sayede Docker build süreleri ve canlı geliştirme (hot reload) daha stabil hale gelir.

Adım 6: Disk şişmesini kontrol etme ve temizlik

Docker kullanırken imajlar ve kullanılmayan katmanlar zamanla disk alanını şişirir. Düzenli aralıklarla temizlik yapmak iyi bir alışkanlık:

docker system df

docker system prune -a

Eğer sadece kullanılmayan container’ları ve dangling imajları temizlemek isterseniz daha güvenli bir yaklaşım seçebilirsiniz. Ancak prune -a tüm kullanılmayan imajları da siler; tekrar gerektiğinde yeniden indirmek zorunda kalırsınız.

Sık karşılaşılan sorunlar

“Cannot connect to the Docker daemon”: Docker servisi çalışmıyor olabilir. Systemd etkinse sudo systemctl status docker ile kontrol edin. Değilse geçici olarak sudo dockerd ile daemon başlatılabilir, fakat kalıcı çözüm systemd’yi aktif etmektir.

Port çakışmaları: Windows’ta aynı portu kullanan bir servis varsa container ayağa kalksa bile erişim sorunları yaşayabilirsiniz. netstat ile Windows tarafında portu kim kullanıyor bakın ve compose dosyanızdaki portları değiştirin.

Ağ erişimi: WSL2 ağ katmanı NAT üzerinden çalışır. Yerel ağdan WSL2 içindeki bir servise erişmek bazen ekstra yönlendirme gerektirebilir; çoğu geliştirme senaryosunda ise localhost yeterlidir.

Sonuç

Docker Desktop olmadan WSL2 üzerinde Docker Engine kurmak, daha az arka plan bileşeniyle daha “Linux’a yakın” bir deneyim sunar. Özellikle performans hassas projelerde dosyaları Linux tarafında tutmak ve systemd ile Docker’ı otomatik başlatmak günlük kullanım konforunu ciddi şekilde artırır. Bu kurulumla hem docker compose kullanabilir hem de modern buildx özelliklerinden faydalanabilirsiniz.