Docker Compose neden hâlâ en pratik seçenek?
Yerel geliştirme ortamı kurarken en çok vakit yediren şey, bağımlılıkların (veritabanı, cache, mesaj kuyruğu, reverse proxy vb.) makineden makineye farklı davranmasıdır. Docker Compose, birden fazla servisi tek bir dosyada tanımlayıp ayağa kaldırarak “bende çalıştı” problemini ciddi ölçüde azaltır. Bu yazıda PostgreSQL ve Redis’i, bir uygulama servisiyle birlikte aynı ağda koşturacak; kalıcı veri, healthcheck, profil ve ortam değişkeni yönetimi gibi ileri seviye pratiklere değineceğiz.
1) Proje yapısı: düzenli başlamak önemli
Örnek bir dizin yapısı oluşturalım. Terminalde bir klasör açıp içerisine aşağıdaki gibi dosyalar koymanız yeterli: docker-compose.yml, .env ve isterseniz uygulamanız için bir Dockerfile. Uygulama diliniz önemli değil; Compose tarafında servislerin birbirini görmesi ve konfigürasyonun taşınabilir olması hedef.
2) .env ile gizli bilgileri yönetmek
Compose dosyasına gömmek yerine şifreleri ve sık değişen değerleri .env içine almak daha temizdir. Proje köküne bir .env dosyası oluşturun ve örnek olarak şunları ekleyin: POSTGRES_DB=appdb, POSTGRES_USER=appuser, POSTGRES_PASSWORD=gucluSifre123, REDIS_PASSWORD=redisSifre123. Bu dosyayı versiyon kontrolüne koymamayı unutmayın; gerekirse örnek bir .env.example
3) docker-compose.yml: PostgreSQL + Redis + app
Aşağıdaki Compose tanımı, üç servisi aynı network üzerinde çalıştırır. PostgreSQL için kalıcı volume, Redis için parola ve iki servis için healthcheck ekledik. Uygulama servisini ise örnek bir “app” konteyneri olarak tanımlıyoruz; burada kendi Dockerfile’ınızı kullanabilir ya da hazır bir imajla test edebilirsiniz.
docker-compose.yml içeriği:
version: "3.9"
services:
db:
image: postgres:16-alpine
container_name: local-postgres
restart: unless-stopped
environment:
POSTGRES_DB: ${POSTGRES_DB}
POSTGRES_USER: ${POSTGRES_USER}
POSTGRES_PASSWORD: ${POSTGRES_PASSWORD}
ports:
- "5432:5432"
volumes:
- pgdata:/var/lib/postgresql/data
healthcheck:
test: ["CMD-SHELL", "pg_isready -U ${POSTGRES_USER} -d ${POSTGRES_DB}"]
interval: 5s
timeout: 3s
retries: 20
redis:
image: redis:7-alpine
container_name: local-redis
restart: unless-stopped
command: ["sh", "-c", "redis-server --requirepass ${REDIS_PASSWORD}"]
ports:
- "6379:6379"
healthcheck:
test: ["CMD-SHELL", "redis-cli -a ${REDIS_PASSWORD} ping | grep PONG"]
interval: 5s
timeout: 3s
retries: 20
app:
build: .
container_name: local-app
restart: unless-stopped
depends_on:
db:
condition: service_healthy
redis:
condition: service_healthy
environment:
DATABASE_URL: postgres://${POSTGRES_USER}:${POSTGRES_PASSWORD}@db:5432/${POSTGRES_DB}
REDIS_URL: redis://:${REDIS_PASSWORD}@redis:6379/0
ports:
- "8080:8080"
volumes:
pgdata:
4) Uygulama servisi için minimal Dockerfile fikri
“app” servisi için örnek bir Dockerfile ihtiyacınız olacak. Kendi stack’inize göre değişir; ancak temel prensip aynıdır: bağımlılıkları kur, kaynak kodu kopyala, uygulamayı çalıştır. Örneğin Node.js kullanıyorsanız node:20-alpine ile başlayabilir; Python’da python:3.12-slim tercih edebilirsiniz. Önemli nokta, Compose içindeki bağlantı adreslerinin db ve redis servis adları üzerinden verilmesidir; çünkü konteynerlar aynı Compose ağı içinde DNS ile birbirini bu isimlerle bulur.
5) Çalıştırma, log takibi ve durdurma
Kurulumdan sonra proje kökünde şu komut yeterlidir: docker compose up -d. İlk çalıştırmada imajlar indirileceği için birkaç dakika sürebilir. Servislerin durumunu görmek için docker compose ps, logları takip etmek için docker compose logs -f kullanın. Her şeyi kapatmak için docker compose down işinizi görür; veriyi de silmek istiyorsanız (PostgreSQL volume) docker compose down -v uygulayabilirsiniz.
6) Sık yapılan hatalar ve pratik ipuçları
En yaygın hata, uygulama içinde veritabanına localhost ile bağlanmaya çalışmaktır. Konteyner içinden “localhost”, o konteynerın kendisini ifade eder; bu yüzden bağlantı adresi db:5432 olmalı. İkinci hata, servisler hazır olmadan uygulamanın ayağa kalkmasıdır; burada kullandığımız healthcheck ve depends_on condition: service_healthy yaklaşımı bu sorunu büyük ölçüde azaltır. Son olarak, geliştirme sürecinde dosya değişikliklerini anında görmek istiyorsanız volumes ile proje klasörünü konteynere mount edebilir, fakat bu ayarı işletim sisteminize ve kullandığınız dile göre dikkatle yapmalısınız.
Sonuç: taşınabilir, tekrarlanabilir bir yerel ortam
Bu yapı sayesinde PostgreSQL ve Redis’i tek komutla ayağa kaldırıp uygulamanızla aynı ağda konuşturabilirsiniz. Üstelik ekipteki herkes aynı Compose dosyasını kullandığı için ortam farklılıkları azalır, hata ayıklama hızlanır. İsterseniz bir sonraki adım olarak profil ekleyip (ör. test/prod), ya da ters proxy (Nginx/Traefik) ile TLS ve routing katmanı ekleyerek daha da gerçekçi bir geliştirme ortamı kurabilirsiniz.
